15 min read
Mathew Wahome
Mada ya 9: Uandishi wa Insha na Barua Rasmi
1. Insha
Insha ni utungo wa nathari unaoeleza mawazo kuhusu mada fulani.
Muundo wa Insha
- Utangulizi: kuelezea mada kwa ufupi na kuvutia msomaji.
- Kiini (mwili): aya kadhaa zinazoendeleza hoja au kisa.
- Hitimisho: muhtasari au funzo.
Sifa za Insha Nzuri
- Mpangilio wa aya.
- Sarufi na tahajia sahihi.
- Matumizi ya methali, nahau na tamathali.
- Kuzingatia mada.
- Alama za uakifishaji.
2. Aina za Insha
| Aina | Maelezo |
|---|---|
| Insha ya kubuni (hadithi) | Kisa cha kubuni chenye mwanzo, kilele na mwisho |
| Insha ya mjadala | Hoja za kuunga mkono na kupinga |
| Insha ya methali | Kuandika kisa kinachoelezea methali |
| Insha ya wasifu | Kueleza maisha au sifa za mtu |
| Ripoti | Taarifa rasmi kuhusu tukio au uchunguzi |
| Hotuba | Mazungumzo ya hadhara |
| Mahojiano / mazungumzo | Majibizano ya watu wawili au zaidi |
3. Barua Rasmi
Muundo
Anwani ya mwandishi (kulia)
Tarehe
Anwani ya mwandikiwa (kushoto)
Salamu: Kwa Mkuu / Bwana / Bi ...
Yah: KICHWA CHA BARUA
Mwili wa barua (aya)
Wako mwaminifu,
Sahihi
Jina
Vidokezo
- Tumia lugha rasmi na ya heshima.
- Kichwa cha barua kiwe kifupi na wazi.
- Hitimisho lifaa: Wako mwaminifu (anapofahamika) au Wako mtiifu.
4. Barua ya Kirafiki
- Anwani ya mwandishi na tarehe.
- Salamu: Mpendwa rafiki yangu ...
- Mwili wa barua.
- Hitimisho: Wako wa dhati, na jina.
5. Hotuba
- Salamu na utambulisho wa wahudhuriaji kulingana na vyeo.
- Madhumuni ya hotuba.
- Mambo makuu.
- Hitimisho na shukrani.
6. Ripoti
- Kichwa, Utangulizi, Matokeo/Mambo yaliyobainika, Mapendekezo na Sahihi.
7. Makosa ya Kuepuka
- Kuandika bila aya.
- Kutumia lugha ya mitaani (sheng).
- Kukosea tahajia na uakifishaji.
- Kutotoa hitimisho.